شوفا چیست و چه کاری انجام میدهد؟
احتمالاً نام شوفا (Schufa) را بارها شنیدهای، اما هنوز برای خیلیها ناشناخته و مبهم است. در حالی که این نهاد تأثیر زیادی بر زندگی مالی ما دارد. در این مقاله، با نقش و عملکرد شوفا آشنا میشوی، یاد میگیری چطور یک گزارش رایگان سالانه از آن دریافت کنی و همچنین میفهمی که چگونه میتوانی امتیاز شوفا (Schufa-Score) خود را بهبود ببخشی.
شوفا چیست و چه هدفی دارد؟
کلمه شوفا (Schufa) مخفف عبارت Schutzgemeinschaft für allgemeine Kreditsicherung است. برخی آن را به شوخی «تله بدهی» مینامند، اما این تعبیر اشتباه است.
شوفا یک شرکت اعتبارسنجی (Wirtschaftsauskunftei) است که اطلاعات مربوط به اعتبار مالی افراد و شرکتها را جمعآوری میکند و در اختیار سازمانهای دیگر قرار میدهد. این اطلاعات برای ارزیابی اعتبار مالی (Bonität) مشتریان بالقوه استفاده میشوند.
Bonität یعنی توانایی مالی یک فرد برای بازپرداخت کامل و بهموقع بدهیها.
شوفا چگونه کار میکند؟
فرض کن در آلمان پنج بانک وجود دارد و تو قصد داری بدون بازپرداخت، از همه آنها وام بگیری. اگر بانکها با هم ارتباط نداشته باشند، ممکن است موفق شوی چندین بار این کار را تکرار کنی.
برای جلوگیری از این وضعیت، شوفا به عنوان یک نهاد مرکزی ایجاد شده تا اطلاعات اعتباری را بین مؤسسات مختلف مبادله کند. در حال حاضر، بیش از ۹۰۰۰ سازمان مانند بانکها، اپراتورهای تلفن همراه، شرکتهای برق و… اطلاعات خود را به شوفا ارائه میدهند.
اگر مثلاً بانکی به تو وام بدهد، این اطلاعات و همچنین نحوه بازپرداخت آن را به شوفا گزارش میدهد. اگر اقساط را درست و بهموقع پرداخت کنی، تأثیر مثبتی بر اعتبار مالی (Bonität) تو دارد. اما تأخیر یا نپرداختن وام تأثیر منفی دارد.
شوفا بیش از ۸۰۰ میلیون داده درباره ۶۷ میلیون نفر و ۵ میلیون شرکت دارد و اطلاعاتی مانند محل سکونت، حساب بانکی (Girokonto) و قراردادهای تلفن همراه نیز برای سنجش اعتبار در نظر گرفته میشوند.
امتیازدهی شوفا (Schufa-Scoring)
شوفا بر اساس اطلاعات دریافتی، به افراد امتیاز اعتباری (Score) اختصاص میدهد. این امتیاز نشاندهنده میزان احتمال بازپرداخت درست وام است.
زمانی که به بانک مراجعه کنی، بانک ممکن است با اجازه تو اطلاعات شوفا را بررسی کند. اما بانک فقط امتیاز کلی را دریافت میکند – نه جزئیات قراردادهایت.
در بهترین حالت (کلاس A)، احتمال نپرداختن وام فقط ۰.۸۵٪ است. اما در کلاس G، این عدد به ۸.۵۱٪ میرسد. بانکها از این اطلاعات برای تعیین نرخ بهره یا حتی رد کردن وام استفاده میکنند.
البته برخی شرکتها بدون بررسی شوفا هم خدمات ارائه میدهند. بنابراین حتی با امتیاز پایین هم ممکن است بتوانی کارت اعتباری یا حساب باز کنی.
گزارش شوفا و نحوه دریافت آن
اگر قصد داری وام بگیری یا مثلاً یک قرارداد پسانداز ملکی (Bausparvertrag) ببندی، خوب است که بدانی شوفا چه اطلاعاتی درباره تو ثبت کرده است.
بر اساس قانون، میتوانی سالانه یک بار گزارش رایگان دریافت کنی. برای این کار باید فرم مربوطه را از سایت رسمی شوفا پر کرده و به همراه کپی کارت شناسایی (Personalausweis یا Reisepass) برایشان ارسال کنی.
همچنین نسخه پولی آنلاین هم وجود دارد، اما نسخه رایگان کافی و قانونی است.
اگر در گزارش اشتباهی دیدی، میتوانی درخواست اصلاح (Einspruch) ثبت کنی. البته فرآیند آن کمی پیچیده است تا جلوی سوءاستفاده گرفته شود.
شوفا اطلاعات قدیمی را نیز بهمرور حذف میکند. مثلاً وامی که بازپرداخت شده، پس از ۳ سال حذف میشود. استعلامهای ساده برای وام نیز پس از ۱۲ ماه حذف میشوند.
چگونه میتوان امتیاز شوفا را بهتر کرد؟
برای بهبود امتیاز شوفا (Schufa-Score)، نکات زیر مهم هستند:
- اقساط و تعهدات مالی را بهموقع و کامل پرداخت کن.
- داشتن چند حساب یا وام مشکلی ندارد، اگر سابقه منفی نداشته باشی.
- از تغییرات مکرر حساب یا استعلامهای زیاد وام در مدت کوتاه پرهیز کن.